Bí quyết nuôi tóc dài

Nằm giữa khu danh thắng ruộng bậc thang Long Tích, huyện tự trị dân tộc Dao Long Thắng, Quảng Tây, làng Hoàng Lạc từ lâu được biết đến với cái tên "làng tóc dài". Đây là nơi sinh sống của cộng đồng người Dao đỏ, một nhánh của dân tộc Dao, nổi tiếng với truyền thống nuôi tóc dài nhiều năm, trang HK01 đưa tin.

Theo quan niệm của người Dao đỏ, mái tóc không đơn thuần là một bộ phận cơ thể mà được xem như "sinh mệnh thứ hai" của người phụ nữ. Chính vì vậy, việc chăm sóc và gìn giữ mái tóc luôn được coi trọng qua nhiều thế hệ.

Bà Phan Hồng Muội (61 tuổi) là một trong những người phụ nữ nổi tiếng nhất làng nhờ mái tóc dài tới 1,8m. Bà cho biết, phụ nữ Dao đỏ chỉ cắt tóc 1 lần duy nhất khi bước sang tuổi trưởng thành. 

Phần tóc được cắt sẽ do mẹ cất giữ cẩn thận và trở thành của hồi môn khi con gái xuất giá. Suốt phần đời còn lại, họ sẽ nuôi tóc dài như một biểu tượng của vẻ đẹp, sự may mắn và lòng hiếu thảo.

Hiện nay, trong hơn 80 hộ dân của làng Hoàng Lạc thì có tới 68 phụ nữ sở hữu mái tóc dài trên 1,2m. Người có mái tóc dài nhất lên tới 2,75m, từng gây sửng sốt với nhiều du khách quốc tế.

Điều khiến nhiều người tò mò nhất là làm thế nào để phụ nữ trong làng duy trì được mái tóc đen óng, chắc khỏe dù tuổi đã cao. Theo bà Phan Hồng Muội, bí quyết nằm ở nước vo gạo lên men, công thức dưỡng tóc được lưu truyền từ đời này sang đời khác.

Bên cạnh bếp lửa của hầu hết các gia đình trong làng đều đặt những chum sành chứa nước vo gạo được ủ lên men tự nhiên. Mỗi lần gội đầu, họ chỉ dùng một lượng nhỏ thoa lên da đầu, để tóc hấp thụ dưỡng chất rồi xả lại bằng nước sạch.

Bà Hồng Muội cho biết, bản thân đã duy trì thói quen này suốt nhiều thập kỷ. Đáng chú ý, mẹ chồng bà là cụ Phan Quế Anh, năm nay 91 tuổi nhưng chỉ có vài sợi tóc bạc. Cụ vẫn thường xuyên tham gia các tiết mục biểu diễn chải tóc cùng con dâu trước du khách.

Trước những năm 1990, Hoàng Lạc vẫn là một ngôi làng nghèo biệt lập giữa núi rừng. Người dân chủ yếu sống bằng nông nghiệp và thường xuyên đối mặt với khó khăn kinh tế. Tuy nhiên, mọi thứ bắt đầu thay đổi khi ngành du lịch phát triển.

Năm 2003, sân khấu biểu diễn văn hóa dân gian được xây dựng, mở ra cơ hội để những người phụ nữ Dao đỏ giới thiệu nét đẹp mái tóc truyền thống đến với du khách. Những mái tóc từng được giấu kín trong đời sống thường ngày nay trở thành "đặc sản" hút khách. Hàng nghìn lượt du khách tìm đến mỗi năm để tận mắt chứng kiến những màn chải tóc, búi tóc độc đáo của phụ nữ Dao đỏ. 

"Ngày trước chúng tôi chỉ chải tóc trong nhà. Bây giờ mái tóc được "bước lên sân khấu" và là niềm tự hào lớn nhất", bà Phan Hồng Muội chia sẻ.

Cơ hội kinh doanh

Không dừng lại ở du lịch, người dân địa phương còn biến bí quyết dưỡng tóc truyền thống thành cơ hội kinh doanh. Năm 2016, bà Phan Hồng Muội cùng các cộng sự thành lập thương hiệu chăm sóc tóc lấy cảm hứng từ công thức nước vo gạo lên men của người Dao đỏ. 

Các sản phẩm dưỡng tóc được quảng bá dựa trên câu chuyện văn hóa đặc sắc của làng tóc dài. Từ năm 2020, bà Hồng Muội bắt đầu tham gia livestream bán hàng.

Theo ông Trương Bảo Lôi, đồng sáng lập thương hiệu Trường Phát Tiểu Trại và Giám đốc Bảo tàng công nghệ tóc dài Trung Quốc, kết quả kiểm nghiệm cho thấy nước vo gạo lên men của người Dao đỏ chứa nhiều lợi khuẩn có lợi cho da đầu và tóc.

Nhờ sức hút từ mạng xã hội và hoạt động livestream, doanh thu thương hiệu đã tăng trưởng ngoạn mục, từ khoảng 20 triệu NDT (hơn 77 tỷ đồng) năm 2021 lên hơn 800 triệu NDT (hơn 3.100 tỷ đồng) vào năm 2025. Riêng doanh thu từ livestream chiếm gần 98%.

Hiện mỗi tháng có gần 100 nhà sáng tạo nội dung và người bán hàng trực tuyến đến ngôi làng này để phát sóng bán sản phẩm. Nhiều phụ nữ trung niên, cao tuổi trước đây chỉ quanh quẩn với nương rẫy nay có thể tham gia biểu diễn, quảng bá văn hóa và livestream bán hàng với mức thu nhập ổn định.

"Tổ tiên đã để lại cho chúng tôi một phong tục quý giá. Nhờ mái tóc dài, người dân không phải rời quê đi làm thuê mà vẫn có cuộc sống tốt hơn. Trước đây cả làng đều nghèo, còn bây giờ nhiều gia đình đã có nhà cửa khang trang, có xe cộ và nguồn thu nhập ổn định", bà Phan Hồng Muội nói.

Người phụ nữ 61 tuổi cho biết, bà luôn dặn các cháu phải gìn giữ những giá trị văn hóa của dân tộc mình. Và điều khiến bà vui nhất là cô cháu gái nhỏ cũng mong muốn tiếp tục nuôi mái tóc dài như các thế hệ đi trước.

Theo Diệp Lục (Vietnamnet)

Xem tin gốc tại đây